Libri leuitici numeri et deuteronomii glossati [titel Carolus de Visch]
Folio 241v: 'Liber beate marie de thozan ex dono domini ioseph canonici torn[acensis]' - 13de eeuw
Dit manuscript is eigendom van het Archief van het Grootseminarie Ten Duinen en wordt bewaard in het Grootseminarie (Potterierei, Brugge). Met vragen in verband met dit manuscript kan u terecht bij de curator van de collectie in het Grootseminarie. // This manuscript is part of the collections at the Archives of the Major Seminary Ten Duinen in Bruges (Potterierei, Bruges). For questions regarding this manuscript, please contact the special collections curator at the Major Seminary
Centraal op iedere bladzijde staat de Bijbeltekst in majuskels met daartussen interlineaire glossen. Aan weerszijde (verderop in de teksten veelal slechts aan één zijde) staan twee kolommen met glossen uit de werken van autoriteiten, ingeleid door paragraaftekens
Leviticus: Inc. prol. (f. 1r): 'Esicius: Querendum est quare liber est leuiticus dicatur quia scilicet in hoc nome tocius libri argumentum manifestatur'; inc. (f. 2r): 'Uocauit autem moysen et locutus est ei dominus de tabernaculo testimonii dicens'; expl. (f. 114v): 'pro quo mutatum est sanctificabitur domino et non redimetur. Hec sunt precepta que mandauit dominus moysi et ad filios israel in monte synai'
Numeri: Inc. prol. (f. 82r): 'Liber iste et ordine hystorie et misterio IIIIo loco ponitur in lege'; inc. (f. 83r): 'Locutusque est dominus ad moysen in deserto synai in tabernaculo federis prima die mensis secundi anno altero egressionis eorum ex egypto dicens'; expl. (f. 179bis-v): 'Hec sunt mandata atque iuditia que precepit dominus per manum moysi ad filios israel in campestribus moab super iordanem contra iericho. Explicit liber numeri'; expl. glos. (f. 180v): 'Que locutus est moyses more scripture sic de se ut de alio loquitur sicut et iohannes dicit discipulis ille quem diligebat ihesus etcetera'
Deuteronomium: Inc. prol. (f. 181r): 'Fasciculus myrre dilectus michi. Myrra arbor aromatica quinque cubitis tamen in altum excrescit'; inc. (f. 181v): 'Hec sunt uerba que locutus est moyses ad omnem israel transiordanem in solitudine campestri contra mare rubrum inter pharan et tophel'; expl. (f. 241r): 'et omnibus seruis eius uniuerseque terre illius et cunctam manum robustam. Magnaque mirabilia que fecit moyses coram uniuerso israel'; expl. glos. (f. 241v): 'ut incredulitate gentium misceamur set intrinsecus esse uel uoluntati domini ministrare. Explicit liber deuteronomii'
Verluchting: de begininitiaal van Leviticus (f. 2r) bestaat uit de letter 'U' in rood op een blauwe achtergrond, opgevuld met een portret van een man die een ram offert op een altaar, uitgevoerd in rood en blauw op een gouden achtergrond. De begininitiaal van Numeri (f. 83r) bestaat uit de letter 'L' in blauw en rood op een gouden achtergrond, waarbij afgebeeld een gehoornde Mozes die spreekt met drie Joodse mannen, uitgevoerd in rood en blauw. De begininitiaal van Deuteronomium (f. 181v) bestaat uit de letter 'H' in rood op een gouden achtergrond, waarin afgebeeld een gehoornde Mozes die tegen drie Joodse mannen spreekt, van wie één de Tien Geboden in de Ark des Verbonds plaatst, uitgevoerd in rood en blauw
De glossen zijn voornamelijk afkomstig van de Kerkvaders en vroege theologen (Augustinus, Hiëronymus, Gregorius, Isidorus, Beda, Hrabanus Maurus, Alcuinus)
De eerste hoofdstukken van Deuteronomium zijn voorzien van een aanvullende laag glossen
Busine, L. - Ludo Vandamme e.a., Besloten wereld, open boeken: Middeleeuwse handschriften in dialoog met actuale kunst, Tielt: Lannoo, 2002
Isaac, M.T., Les livres manuscrits de l'Abbaye des Dunes d'après le catalogue du XVIIe siècle (Livre - Idées - Société 4), Verviers: Gason, 1984
Strubbe, Egidius - Lambrecht, Joris, Catalogus van de handschriften van het grootseminarie Brugge, Brugge, 1940-1945, niet-uitgegeven typoscript. [Raadpleegbaar in de Openbare Bibliotheek Brugge]
van Belleghem, Doenja (ed.), De Duinenhandschriften : over de manuscripten van de cisterciënzerabdij Ten Duinen in het Grootseminarie Brugge en de Openbare bibliotheek Brugge, Brugge: Openbare Bibliotheek, 2016
Medieval Manuscripts in Flemish Collections (MMFC) - Vlaamse Erfgoedbibliotheken vzw
Cisterciënzerabdij Ter Doest (S.O.Cist.)
Cisterciënzerabdij Ten Duinen (S.O.Cist.)
B_GS_MS008-042 - Libri leuitici numeri et deuteronomii glossati [titel Carolus de Visch]