B_GS_MS102-125 - Metaphijsica vetus et nova. Liber de causis phijsicorum. Liber de anima, de memoria, de generatione et corruptione [titel Carolus de Visch]
Metaphijsica vetus et nova. Liber de causis phijsicorum. Liber de anima, de memoria, de generatione et corruptione [titel Carolus de Visch]
Aristoteles - 384 - 322 v.Chr. (VIAF: 7524651) - auteur
Gerardus Cremonensis - 1114 - 1187 (VIAF: 84814786) - vertaler
Willem van Moerbeke - ca. 1215 - 1286 (VIAF: 2471391) - vertaler
Henricus Aristippes - ovl. 1162 - vertaler
Alfredus Anglicus - fl. 12-13de eeuw - vertaler
Fol. 260v: 'Iste liber pertinet ecclesie beate Marie de capella thosan in flandria quem emit frater georgius reyfan eiusdem monasterii religiosus et professus. Si quis eum abstulerit anatematizetur, amen'
Dit manuscript is eigendom van het Archief van het Grootseminarie Ten Duinen en wordt bewaard in het Grootseminarie (Potterierei, Brugge). Met vragen in verband met dit manuscript kan u terecht bij de curator van de collectie in het Grootseminarie. // This manuscript is part of the collections at the Archives of the Major Seminary Ten Duinen in Bruges (Potterierei, Bruges). For questions regarding this manuscript, please contact the special collections curator at the Major Seminary
Metaphysica nova. Inc. (f. 1r): 'Consideratio quidem in ueritate difficilis est uno modo et facilis alio. Et signum eius est quam nullus hominum potuit peruenire in ipsam'; expl. (f. 92r): 'et nullo modo posse complecti non separabilia esse mathematica a sensibilibus ut quidam dicunt nec ea esse principia'
Metaphysica vetus. Inc. (f. 93r): 'Omnes homines natura scire desiderant signum autem est sensuum delectatio preter enim et utilitatem propter se ipsos diliguntur et maxime aliorum'; expl. (f. 114v): 'quoniam nullus erit huiusmodi ratio set omnia secundum accidens hac enim diffinitur substantia et accidens'
Liber de causis. Inc. (f. 115r): 'Omnis cavsa primaria plus est influens supra causatum suum quam secunda causa'; expl. (f. 126v): 'verumptum unum uerum primum est creans imitates faciens adquirere non adquisitum sicut ostendimus'
Physica. Inc. (f. 127r): 'Qvoniam quidem intelligere et scire contingit circa omnes scians quarum sunt principia aut cause aut elementa ex horum cognicione'; expl. (f. 198v): 'manifestum itaque est quoniam indiuisibile est et inpertibile est et nullam habens magnitudinem'
Liber de anima. Inc. (f. 199r): 'Bonorum honoorabilium [sic] noticiam opinantes magis autem alteram altera que est secundum certitudinem aut ex eo quod meliorum quidem et mirabiliorum'; expl. (f. 226r): 'ut sentiat in alimento et desiderio et moneatur auditum autem ut significet aliquid sibi ipsi linguam uero quatenus signat aliquid alteri'
De memoria et reminiscentia. Inc. (f. 226r): 'Reliquorum autem primum considerandum de memoria et memorati quid sit et propter quas causas sit et cui anime partium accidat hec passio et reminisci'; expl. (f. 229v): 'que sunt anime memorentur alia et de reminisci quidem et quomodo sit et propter quas causas dictum est'
De generatione et corruptione. Inc. (f. 230r): 'De generatione autem et corruptione et natura generatorum et corruptorum uniuersaliter de omnibus et causas diuidendum amplius autem de alteracione et augmentatione quidem quid utrumque sit et utrum eandem existimandum sit'; expl. (f. 252bis-r): 'si autem et hoc nunc essent sed non quorum substantia generatur ens talis qualis contingit non esse corruptibilis'
Meteora. Inc. (f. 253r): 'Postquam preces sit rememoratio nostra de rebus naturalibus primis et stellis ordinantibus mundum et narrauimus dispositionem corporis ultimi mobilis et elementi nobilis et enunciauimus quantitatem elementorum corporeorum'; expl. (f. 288r): 'et ad ultimum ex hiis considerantia uelud hominem plantam necnon cetera huiusmodi'
[De congellatis]. Inc. (f. 288r): 'Terra pura lapis non fit quia continuationem non facit sed communitionem vincens enim in ea siccitas'; expl. (f. 288r): 'per solam liquefattionem non fit ut accidunt ei ex hoc res quedam extranee'
De celo et mundo. Inc. (f. 291r): 'Summa cognitionis nature et sciencie ipsam significantis in corporibus existit et in reliquis magnitudinibus et in pressionibus et motibus eorum'; expl. (f. 352v): 'Completus est ergo sermo noster in hoc libro et uenimus super intentonem [sic] nostram in eo'
De vegetabilibus. Inc. (f. 352v): 'Qvoniam ut ait empedocles in tanta rerum uarietate precipua excellentissimum diuine munificentem donem philosophiam'; expl. (f. 365v): 'calor solis extrinsecus uincent ergo calor et siccitas et erit fructus amarus amen'
De morte et vita. Inc. (f. 365v): 'De eo autem quod est cause alia quidem longe in te alterium alia uero breuis uite et de uite tota longitudine et breuitate considerandum'; expl. (f. 367v): 'quid nouum illud uero uetus parum aut est aliqua differentia in eo quod est sic semper esse longioris uite'
De differentia spiritus et anime. Inc. (f. 368r): 'Interrogasti me honoret te deus de differentia que est inter spiritum et animam et ut scriberem tibi quid dixerunt antiqui in ea'; expl. (f. 373v): 'dum uult recordari alicuius rei que precessit et cuius tempus prolongatum est et hoc sufficiet tibi de quo interrogasti. Explicit'
De sompno et vigilia. Inc. (f. 374r): 'De sompno et uigilia considerandum quid est et utrum propria sint anime uel corporis uel communia et si communia cuius aerticule anime uel corporis'; expl. (f. 383v): 'autem et de ea que ex sopnus [sic] est diuinatione dictum est'
De sensu et sensato. Inc. (f. 384r): 'Quoniam avtem de anima secundum ipsam determinatum est et de uirtute qualibet sed partem suam consequens est facere considerationem de animalibus et uitam habentibus omnibus'; expl. (f. 393v): 'secundum unumquodque instrumentum dictum est reliquum uero considerandum primo de memoria et memorari'
De 'De congelatione' is een werk van Avicenna; de 'De differentia' is een werk van Costa ibn Lucca
De volgende auteurs zijn verantwoordelijk voor de vertalingen: Alfredus Anglicus: De congelatione; Gerardus Cremonensis: De causis, Meteora (I-III), De celo et mundo; Henricus Aristippus: Meteora (IV); Willem van Moerbeke: Metaphysica vetus, Physica, De anima
De lopende titel van de laatste tekst is foutief 'De memoria et reminiscentia'
Alle teksten zijn in meer of mindere mate voorzien van marginale glossen, voornamelijk aan het begin van iedere tekst
Busine, L. - Ludo Vandamme e.a., Besloten wereld, open boeken: Middeleeuwse handschriften in dialoog met actuale kunst, Tielt: Lannoo, 2002
Isaac, M.T., Les livres manuscrits de l'Abbaye des Dunes d'après le catalogue du XVIIe siècle (Livre - Idées - Société 4), Verviers: Gason, 1984
Strubbe, Egidius - Lambrecht, Joris, Catalogus van de handschriften van het grootseminarie Brugge, Brugge, 1940-1945, niet-uitgegeven typoscript. [Raadpleegbaar in de Openbare Bibliotheek Brugge]
van Belleghem, Doenja (ed.), De Duinenhandschriften : over de manuscripten van de cisterciënzerabdij Ten Duinen in het Grootseminarie Brugge en de Openbare bibliotheek Brugge, Brugge: Openbare Bibliotheek, 2016
Saffrey, H. D., 'Une brillante conjecture de saint Albert et la « recensio nova » du « De anima »', Revue des sciences philosophiques et théologiques 40 (1956), pp. 255-263
Online catalogue description by Dr. Mark Vermeer. Online catalogusbeschrijving door Dr. Mark Vermeer.
Medieval Manuscripts in Flemish Collections (MMFC) - Vlaamse Erfgoedbibliotheken vzw
Cisterciënzerabdij Ter Doest (S.O.Cist.)
Cisterciënzerabdij Ten Duinen (S.O.Cist.)
Mmmonk: Middeleeuwse Monastieke Manuscripten - Open - Netwerk - Kennis